അയ്മനം
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

ആയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ആരാധനാലയങ്ങൾ

അയ്മനം നരസിംഹ സ്വാമി ക്ഷേത്രം

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: ആയ്മനം

വിശദാംശങ്ങൾ: തിരുവിതാംകൂര്‍ ദേവസ്വം ബോര്‍ഡിന്റെ കീഴിലുള്ള കോട്ടയത്തെ അപൂര്‍വ്വം നരസിംഹ സ്വാമി ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ് അയ്മനം നരസിംഹസ്വാമി ക്ഷേത്രം. കോട്ടയം നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ അകലെയായി, അയ്മനം പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസിന് സമീപത്താണ് ഈ പുരാതന ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ നാലാമത്തെ അവതാരമായ നരസിംഹമൂർത്തിയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ, സിംഹമുഖവും മനുഷ്യശരീരവുമുള്ള നരസിംഹസ്വരൂപത്തിലാണ്. കേരളത്തില്‍ വര്‍ഷത്തില്‍ ആദ്യം ഉത്സവം നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രം എന്ന പ്രത്യകത കൂടി ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. ചിങ്ങത്തിലെ തിരുവോണ ദിവസമാണ് ആറാട്ട്. ചതു:ശതം,പാനകം ഇവയാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഉണക്കലരി ചോറിനുമേല്‍ തേങ്ങ ചുരണ്ടിയിട്ടുള്ള നിവേദ്യം ഭഗവാന് പ്രീയമാണ് എന്നാണ് സങ്കല്പം. 

ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം പരിപ്പ്

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: പരിപ്പ്

വിശദാംശങ്ങൾ: പരിപ്പ് മഹാദേവ ക്ഷേത്രം കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ പരിപ്പ് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അതിപുരാതനമായ ശിവക്ഷേത്രമാണ്. കേരളത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ 108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഈ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി നിലകൊള്ളുന്ന മഹാദേവനാണ്.മഹാദേവനോടൊപ്പം ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ശാസ്താവ്, ഗണപതി, ഭഗവതി എന്നീ ഉപദേവതകളുടെയും പ്രതിഷ്ഠകൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്.മീനമാസത്തിലെ വാർഷിക ഉത്സവവും മഹാശിവരാത്രിയും തിരുവാതിരയും ഇവിടെ വലിയ ഭക്തിനിർഭരമായ ചടങ്ങുകളോടെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.

പാണ്ഡവം ശ്രീ ധര്‍മ്മശാസ്താക്ഷേത്രം

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: പാണ്ഡവം

വിശദാംശങ്ങൾ: പാണ്ഡവം ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ പാണ്ഡവം പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പുരാതനവും പ്രസിദ്ധവുമായ ശാസ്താക്ഷേത്രമാണ്. മഹാഭാരതത്തിലെ പാണ്ഡവർ വനവാസകാലത്ത് ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നുവെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പ്രദേശത്തിനും ക്ഷേേത്രത്തിനും "പാണ്ഡവം" എന്ന പേര് ലഭിച്ചതെന്ന് ഐതിഹ്യം പറയുന്നു.ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീധർമ്മശാസ്താവാണ് (അയ്യപ്പൻ). പൂർണ്ണയും പുഷ്കലയുമൊത്ത് ഒരേ പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അപൂർവ ശാസ്താരൂപമാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്. നാരാണത്ത് ഭ്രാന്തൻ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതാണെന്ന വിശ്വാസവും പ്രാദേശികമായി നിലനിൽക്കുന്നു. തെക്കുംകൂർ രാജാവിന് ശബരിമല ദർശനം നടത്താൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ ധർമ്മശാസ്താവ് സ്വപ്നദർശനം നൽകി ഇവിടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടെന്ന് അറിയിച്ചുവെന്നും തുടർന്ന് രാജാവ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചുവെന്നുമാണ് മറ്റൊരു പ്രസിദ്ധമായ ഐതിഹ്യം. കേരള ക്ഷേത്രകലയുടെ മനോഹര മാതൃകയായ ഈ ക്ഷേത്രം അതിന്റെ അപൂർവ ചുമർചിത്രങ്ങൾക്കും (മ്യൂറലുകൾ) പ്രശസ്തമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണലീല, ശിവതാണ്ഡവം, ഗണപതിപൂജ, യോഗനരസിംഹം, പാർവതി പരിണയം, ആനപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന ശാസ്താവ് തുടങ്ങിയ നിരവധി ദൈവിക ദൃശ്യങ്ങൾ ക്ഷേത്രഭിത്തികളിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ധനുമാസത്തിൽ നടക്കുന്ന എട്ടുദിവസത്തെ വാർഷിക ഉത്സവം ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷമാണ്. ഗണപതി, ശിവൻ, മാളികപ്പുറത്തമ്മ, മഹാവിഷ്ണു, നാഗരാജാവ് തുടങ്ങിയ ഉപദേവതകളുടെ സാന്നിധ്യവും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആത്മീയ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ആത്മീയ പാരമ്പര്യവും ചരിത്രപശ്ചാത്തലവും കലാസൗന്ദര്യവും സമന്വയിക്കുന്ന പാണ്ഡവം ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ പ്രധാന തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.

വാസുദേവപുരം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം കുടമാളൂര്‍

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: കുടമാളൂര്‍

വിശദാംശങ്ങൾ: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കുടമാളൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വാസുദേവപുരം ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം പ്രദേശത്തെ പ്രധാന വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണനാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ഭക്തർ ജഗന്നാഥസ്വരൂപനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെയാണ് ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്.കുടമാളൂർ ചെമ്പകശ്ശേരി മഠത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ആരാധനാസൗകര്യം ഒരുക്കുന്നതിനായി ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഐതിഹ്യം പറയുന്നു. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രപ്രാധാന്യവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. കേരള ക്ഷേത്രകലയുടെ മനോഹര പാരമ്പര്യം വിളിച്ചോതുന്ന ചുമർചിത്രങ്ങൾ (മ്യൂറലുകൾ) ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നാണ്. പുരാതന ചിത്രകലയുടെ അപൂർവ മാതൃകകൾ ക്ഷേത്രഭിത്തികളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തുലാഭാരം, പറ നിറയ്ക്കൽ, അപ്പം, പാൽപ്പായസം എന്നിവയാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ചിങ്ങമാസത്തിലെ അഷ്ടമിരോഹിണി ആഘോഷവും കുംഭമാസത്തിലെ എട്ടുദിവസത്തെ വാർഷിക ഉത്സവവും ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളാണ്. 

ഇരവീശ്വരം ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം 

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: കുടമാളൂര്‍

വിശദാംശങ്ങൾ: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കുടമാളൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈരവീശ്വരം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം പ്രദേശത്തെ പ്രധാന ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. പുരാതന പാരമ്പര്യവും ആത്മീയ പ്രാധാന്യവും നിറഞ്ഞ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മഹാദേവനാണ് പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം ഭക്തർക്കും ചരിത്രാന്വേഷകർക്കും ഒരുപോലെ ആകർഷണകേന്ദ്രമാണ്. ഈരവീശ്വരം മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പ്രത്യേകത ക്ഷേത്രത്തിനു സമീപമുള്ള പുരാതന കോട്ടയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ്. ഉയർന്ന മൺതിട്ടകളും മതിലുകളിലെ വിടവുകളും ഒരുകാലത്ത് ഇവിടെ കോട്ടയും പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്നതിന്റെ തെളിവുകളായി ഇന്നും കാണപ്പെടുന്നു. ഈ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു. മഹാശിവരാത്രി, തിരുവാതിര തുടങ്ങിയ ശിവഭക്തി ആഘോഷങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷമായി ആചരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ അവസരങ്ങളിൽ നിരവധി ഭക്തർ ദർശനത്തിനും വഴിപാടുകൾക്കുമായി എത്തിച്ചേരുന്നു. ആത്മീയതയും ചരിത്രപൈതൃകവും സമന്വയിക്കുന്ന ഈരവീശ്വരം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിലെ പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.

കരികുളങ്ങര ദേവീ ക്ഷേത്രം 

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: കുടമാളൂര്‍

വിശദാംശങ്ങൾ: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കുടമാളൂേരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കരികുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം പ്രദേശത്തെ പ്രധാന ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഭദ്രകാളി രൂപത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഭഗവതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. പരശുരാമൻ സ്ഥാപിച്ച 108 ദുർഗാലയങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഈ ക്ഷേത്രം വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാതന പാരമ്പര്യവും ഐതിഹ്യസമ്പത്തും നിറഞ്ഞ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശവുമായി ചരിത്രപരമായ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിൽ ആദ്യം വടക്കോട്ട് ദർശനമായിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് കിഴക്കോട്ട് മാറ്റിയെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. ഇന്നും ബലിക്കല്ലുപുര വടക്കുഭാഗത്ത് നിലനിൽക്കുന്നത് ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ സ്മരണയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അളിങ്കൽ ഭഗവതി, യക്ഷി, പൂരഭഗവതി (കുമാരനല്ലൂർ അമ്മ) എന്നിവരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉപദേവതകൾ. വിഷുദിനത്തിൽ അർദ്ധരാത്രിയോടെ കരികുളങ്ങര ദേവീ മധുരയിലേക്ക് പുറപ്പെടുമെന്നാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. ഇതേസമയം, മധുരയിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ മലയാളത്തമ്മയെ വരവേൽക്കാനുള്ള ആഘോഷമായ ചടങ്ങുകളും നടക്കും. വിഷുദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം താലപ്പൊലിയോടെ ദേവിയെ ആനയിച്ച് ക്ഷേത്രമതിലിനു പുറത്തുള്ള ‘ഇളംകോവിലിൽ’ കുടിയിരുത്തും. ഈ മണ്ഡപത്തിനു മുന്നിൽ നാട്ടുകാർ ഒത്തുകൂടി ആർപ്പും കുരവയുമിട്ട് ദേവിക്ക് യാത്രയയപ്പുനൽകും. ഇതോടെ ക്ഷേത്ര നടയടക്കും. ദേവി തിരികെയത്തുമെന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കുന്ന കർക്കിടകം ഒന്നിനെ പിന്നീട് നടതുറക്കുകയുള്ളു. ആത്മീയ വിശ്വാസങ്ങളും ചരിത്രപാരമ്പര്യവും കേരളത്തിന്റെ തനത് ക്ഷേത്രസംസ്കാരവും സമന്വയിക്കുന്ന കുടമാളൂർ കാരികുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേേത്രം അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.

തിരുവാറ്റ ശ്രീരാമ ഹനുമാന്‍ ക്ഷേത്രം

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: പരിപ്പ്

വിശദാംശങ്ങൾ: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന് സമീപമുള്ള കുടയംപടി–തിരുവാറ്റ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തിരുവാറ്റ ശ്രീരാമ ഹനുമാൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം ഭക്തജനങ്ങളുടെ പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ശ്രീരാമനും ഹനുമാൻ സ്വാമിയുമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകൾ. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പാണ്ഡവരുടെ വനവാസകാലത്ത് ധർമ്മപുത്രന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ദധീചി മഹർഷി ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹം ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ദേവപ്രശ്നത്തിലൂടെ ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ സാന്നിധ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് ഹനുമാനെയും ഉപദേവതയായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയുണ്ടായി . ആത്മീയ പാരമ്പര്യവും രാമഭക്തിയുടെ മഹത്വവും ഒരുമിച്ച് അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്ന തിരുവാറ്റ ശ്രീരാമ ഹനുമാൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം അയ്മനം പ്രദേശത്തെ പ്രധാന തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു. 

പൂന്ത്രക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: അയ്മനം

വിശദാംശങ്ങൾ: അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ പ്രധാന ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ പൂന്ത്രക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം ഭക്തിയുടെയും പാരമ്പര്യത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക ഐക്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഭദ്രകാളി സ്വരൂപിണിയായ ദേവിയെ ആരാധിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം നൂറ്റാണ്ടുകളായി പ്രദേശവാസികളുടെ ആത്മീയ ആശ്രയകേന്ദ്രമാണ്. വാർഷിക ഉത്സവങ്ങൾ, താലപ്പൊലി, ദീപാരാധന, ഭഗവതി സേവ തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകതകളാണ്. അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ആത്മീയ പൈതൃകത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്ന വിശുദ്ധ ആരാധനാലയമായി പൂന്ത്രക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. 

ഇളംങ്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: കുമ്മനം

വിശദാംശങ്ങൾ: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കുമ്മനം പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇളങ്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം പ്രദേശത്തെ പ്രധാന ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഭദ്രകാളി സ്വരൂപിണിയായ ഭഗവതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ദാരികാസുരനെ വധിച്ചതിനുശേഷം ശാന്തസ്വരൂപം കൈക്കൊണ്ട ദേവിയുടെ സങ്കൽപ്പത്തിലാണ് ഇവിടെ ആരാധന നടക്കുന്നത്. ദേവി പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. പുരാതനകാലത്ത് കരിവേലിൽ ഇല്ലത്തിന്റെ കീഴിലായിരുന്ന ക്ഷേത്രഭരണം പിന്നീട് എൻ.എസ്.എസ്. കരയോഗത്തിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലായി. മീനമാസത്തിൽ നടക്കുന്ന എട്ടുദിവസത്തെ വാർഷിക ഉത്സവം ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷമാണ്. മീനഭരണി നാളിൽ നടക്കുന്ന ആറാട്ടോടെയാണ് ഉത്സവം സമാപിക്കുന്നത്. ആത്മീയ വിശ്വാസങ്ങളും ചരിത്രപാരമ്പര്യവും പ്രാദേശിക സംസ്കാരവും സമന്വയിക്കുന്ന കുമ്മനം ഇളങ്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിലെ പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു. 

വേട്ടയ്ക്കൊരുമകന്‍കാവ് ക്ഷേത്രം

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: ഒളശ്ശ

വിശദാംശങ്ങൾ: വേട്ടയ്ക്കൊരുമകന്‍കാവ് ക്ഷേത്രം കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഒളശ്ശ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രാചീന ഹിന്ദു ആരാധനാകേന്ദ്രമാണ്. പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യപ്രകാരം, ഈ ക്ഷേത്രം ആദ്യം ശ്രീകൃഷ്ണനുവേണ്ടി തെക്കുംകൂർ രാജാവ് നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ വേട്ടക്കൊരുമകന്റെ പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെ നടത്തുകയും, തുടർന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണനായി പ്രത്യേക ശ്രീകോവിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് വിശ്വാസം.വേട്ടക്കൊരുമകൻ ശിവന്റെയും പാർവതിയുടെയും പുത്രനായാണ് സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ധൈര്യം, സംരക്ഷണം, വിജയസാഫല്യം എന്നിവയ്ക്കായി ഭക്തർ വേട്ടക്കൊരുമകനെ ആരാധിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവും വേട്ടക്കൊരുമകൻ ശ്രീകോവിലും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. എങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രാധാന്യം വേട്ടക്കൊരുമകൻ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കാണ് നൽകപ്പെടുന്നത്. ഓളശ്ശ വേട്ടക്കൊരുമകന്‍കാവിലെ വാർഷിക ഉത്സവം മീനം മാസത്തിൽ ഉത്രം നാളിൽ നടക്കുന്ന ആറാട്ടോടുകൂടി സമാപിക്കുന്നു. ആറാട്ടിന് മുൻപുള്ള ദിവസം നടക്കുന്ന പൂരം തുള്ളൽ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ വരനൈവേദ്യം പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു 

പൂവന്‍കുളങ്ങര ദേവി ക്ഷേത്രം

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: ഒളശ്ശ

വിശദാംശങ്ങൾ: വേട്ടയ്ക്കൊരുമകന്‍കാവ് ക്ഷേത്രം കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഒളശ്ശ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രാചീന ഹിന്ദു ആരാധനാകേന്ദ്രമാണ്. പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യപ്രകാരം, ഈ ക്ഷേത്രം ആദ്യം ശ്രീകൃഷ്ണനുവേണ്ടി തെക്കുംകൂർ രാജാവ് നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ വേട്ടക്കൊരുമകന്റെ പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെ നടത്തുകയും, തുടർന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണനായി പ്രത്യേക ശ്രീകോവിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് വിശ്വാസം.വേട്ടക്കൊരുമകൻ ശിവന്റെയും പാർവതിയുടെയും പുത്രനായാണ് സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ധൈര്യം, സംരക്ഷണം, വിജയസാഫല്യം എന്നിവയ്ക്കായി ഭക്തർ വേട്ടക്കൊരുമകനെ ആരാധിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവും വേട്ടക്കൊരുമകൻ ശ്രീകോവിലും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. എങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രാധാന്യം വേട്ടക്കൊരുമകൻ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കാണ് നൽകപ്പെടുന്നത്. ഓളശ്ശ വേട്ടക്കൊരുമകന്‍കാവിലെ വാർഷിക ഉത്സവം മീനം മാസത്തിൽ ഉത്രം നാളിൽ നടക്കുന്ന ആറാട്ടോടുകൂടി സമാപിക്കുന്നു. ആറാട്ടിന് മുൻപുള്ള ദിവസം നടക്കുന്ന പൂരം തുള്ളൽ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ വരനൈവേദ്യം പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു 

ചെറുവള്ളിക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം

മതവിഭാഗം: ഹിന്ദു

സ്ഥലം: ഒളശ്ശ

വിശദാംശങ്ങൾ: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഓളശ്ശ ഗ്രാമത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ചെറുവള്ളിക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം. ഗ്രാമത്തിന്റെ ആത്മീയ പൈതൃകത്തിന്റെയും വിശ്വാസപരമ്പരയുടെയും പ്രധാന കേന്ദ്രമായി ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ദേവിയാണ്. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമുള്ള ദേവീ സങ്കൽപ്പത്തിലാണ് ഇവിടെ ആരാധന നടക്കുന്നത്.പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രകാരം ഈ ക്ഷേത്രം പുരാതനകാലത്ത് എടത്തിൽ തമ്പുരാക്കന്മാരുടെ അധീനതയിലായിരുന്നുവെന്നും അവർ തെക്കുംകൂർ രാജവംശവുമായി ബന്ധമുള്ളവരായിരുന്നുവെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രം പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രത്തോടും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തോടും ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഒരു ആരാധനാകേന്ദ്രമാണ്. ഓളശ്ശ ദേശത്തിന്റെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിൽ പ്രധാന സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടി എത്തുന്ന ഭക്തരുടെ വിശ്വാസകേന്ദ്രമായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു.

കുടമാളൂര്‍ സെന്റ് മേരീസ് ഫൊറോന പള്ളി

മതവിഭാഗം: ക്രൈസ്തവം

സ്ഥലം: കുടമാളൂര്‍

വിശദാംശങ്ങൾ: സെന്റ് മേരീസ് ഫൊറോന പള്ളി കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കുടമാളൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതന സുറിയാനി കത്തോലിക്കാ ദേവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ പള്ളി വിശ്വാസികളുടെ പ്രധാന തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമായും ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ആരാധനാലയമായും അറിയപ്പെടുന്നു. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് എ.ഡി. 1125-1126 കാലഘട്ടത്തിൽ ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ പിന്തുണയോടെയാണ് ഈ ദേവാലയം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. ക്രിസ്ത്യാനികളല്ലാത്ത ഭരണാധികാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പള്ളി സ്ഥാപിതമായത് ഈ ദേവാലയത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ്. പിന്നീട് വിശ്വാസി സമൂഹത്തിന്റെ വളർച്ചയോടെ പുതിയതും വിശാലവുമായ പള്ളി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ വിശുദ്ധയായ വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മയുടെ ജന്മഇടവക എന്ന നിലയിലും കുടമാളൂർ പള്ളി പ്രശസ്തമാണ്. വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മയുടെ മാമോദീസ നടന്ന വിശുദ്ധ കൽത്തൊട്ടി ഇന്നും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. വിശുദ്ധവാരാചരണങ്ങൾ, നേർച്ചകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് "നീന്തു നേർച്ച", "കഞ്ഞി നേർച്ച", "കരി നേർച്ച" തുടങ്ങിയ ആചാരങ്ങൾ പള്ളിയുടെ സവിശേഷതകളാണ്. എല്ലാ വർഷവും ജൂലൈ 28-ന് വിശുദ്ധ അൽഫോൻസാമ്മയുടെ തിരുനാൾ ഭക്തിപൂർവ്വം ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ സെപ്റ്റംബർ 8-ന് പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ തിരുനാളും വലിയ ഭക്തിസാന്ദ്രതയോടെ നടത്തപ്പെടുന്നു

കല്ലുങ്കത്തറ സെന്റ് ജോര്‍ജ്ജ് യാക്കോബായ സുറിയാനി പള്ളി

മതവിഭാഗം: ക്രൈസ്തവം

സ്ഥലം: കല്ലുങ്കത്തറ

വിശദാംശങ്ങൾ: കല്ലുങ്കത്തറ സെന്റ് ജോർജ് യാക്കോബായ സുറിയാനി പള്ളി അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കല്ലുങ്കത്തറ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പുരാതന ക്രൈസ്തവ ആരാധനാലയമാണ്. പ്രദേശത്തെ യാക്കോബായ സുറിയാനി ക്രൈസ്തവ വിശ്വാസികളുടെ പ്രധാന ആത്മീയ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ ഈ ദേവാലയം വിശ്വാസപരമായും ചരിത്രപരമായും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഏകദേശം രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പ് സ്ഥാപിതമായ ഈ പള്ളി കേരളത്തിലെ സുറിയാനി ക്രൈസ്തവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സാക്ഷ്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു. മനോഹരമായ ദേവാലയ വാസ്തുവിദ്യയും ശാന്തമായ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളും ചേർന്ന് ഈ ആരാധനാലയത്തെ ഒരു പ്രധാന തീർഥാടന കേന്ദ്രമാക്കുന്നു. വർഷംതോറും നിരവധി വിശ്വാസികളും സന്ദർശകരും ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നു. പള്ളിയിൽ വിശുദ്ധ ജോർജ് സഹദായുടെ തിരുനാൾ ഭക്തിനിർഭരമായ ചടങ്ങുകളോടും പ്രദക്ഷിണങ്ങളോടും കൂടിയാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്. തിരുനാൾ ദിവസങ്ങളിൽ വിശുദ്ധ കുർബാന, പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകൾ, നേർച്ചകൾ, സാമൂഹിക-ആത്മീയ പരിപാടികൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഇത് പ്രദേശവാസികളുടെ ഐക്യത്തിന്റെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

സെന്റ് ജോര്‍ജ്ജ് കത്തോലിക്ക പള്ളി

മതവിഭാഗം: ക്രൈസ്തവം

സ്ഥലം: ഐക്കരച്ചിറ

വിശദാംശങ്ങൾ: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഐക്കരച്ചിറ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സെന്റ് ജോർജ് കത്തോലിക്കാ പള്ളി പ്രദേശത്തെ പ്രധാന ക്രൈസ്തവ ആരാധനാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. വിശുദ്ധ ഗീവർഗീസ് സഹദായുടെ നാമധേയത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ ദേവാലയം വിശ്വാസികളുടെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിൽ സുപ്രധാന സ്ഥാനമാണ് വഹിക്കുന്നത്. മതപരമായ ആരാധനകൾക്കും വിശുദ്ധ കുർബാനയ്ക്കും പുറമേ സാമൂഹിക, സാംസ്കാരിക, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പള്ളി സജീവമാണ്. ഇടവകാംഗങ്ങളുടെ ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്കും യുവജനങ്ങളുടെയും കുട്ടികളുടെയും മതവിദ്യാഭ്യാസത്തിനുമായി വിവിധ സംഘടനകളും പ്രവർത്തനങ്ങളും പള്ളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തിവരുന്നു. വിശുദ്ധ ഗീവർഗീസ് സഹദായുടെ തിരുനാൾ പള്ളിയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ്. തിരുനാൾ ദിവസങ്ങളിൽ കൊടിയേറ്റ്, നവനാൾ പ്രാർത്ഥന, വിശുദ്ധ കുർബാന, പ്രദക്ഷിണം, നേർച്ചവിരുന്ന് തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾ ഭക്തിനിർഭരമായി നടത്തപ്പെടുന്നു. സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി വിശ്വാസികൾ ഈ തിരുനാളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമീണ അന്തരീക്ഷത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ദേവാലയം വിശ്വാസത്തിന്റെയും സാഹോദര്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആത്മീയ സേവനങ്ങൾക്കൊപ്പം വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക മേഖലകളിലും പള്ളി നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചുവരുന്നു.

സെന്റ് ജോണ്‍സ് യാക്കോബായ പള്ളി

മതവിഭാഗം: ക്രൈസ്തവം

സ്ഥലം: ഒളശ്ശ

വിശദാംശങ്ങൾ: ഒളശ്ശ സെന്റ് ജോൺസ് യാക്കോബായ സുറിയാനി പള്ളി അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഒളശ്ശ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന യാക്കോബായ സുറിയാനി ക്രൈസ്തവ ആരാധനാലയമാണ്. കോട്ടയം നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 9 കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ദേവാലയം പ്രദേശത്തെ വിശ്വാസികളുടെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചുവരുന്നു. കല്ലുങ്കത്തറ സെന്റ് ജോർജ് യാക്കോബായ പള്ളിയിൽ ആരാധന നടത്തിയിരുന്ന ഒളശ്ശ, പരിപ്പ് പ്രദേശങ്ങളിലെ വിശ്വാസികൾക്ക് സ്വന്തം പ്രദേശത്ത് ഒരു ദേവാലയം വേണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിന്റെ ഫലമായാണ് ഈ പള്ളി സ്ഥാപിതമായത്. മലങ്കര കലണ്ടർ 1097-ലെ കർക്കടക മാസത്തിൽ ആദ്യ വിശുദ്ധ കുർബാന അർപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി ചരിത്രരേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പള്ളിയുടെ മധ്യസ്ഥ വിശുദ്ധനായ വിശുദ്ധ യോഹന്നാൻ സ്നാപകന്റെ (St. John the Baptist) ഓർമ്മപ്പെരുന്നാൾ ഇടവകയുടെ പ്രധാന ആഘോഷമാണ്. പെരുന്നാൾ ദിനങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകൾ, പ്രദക്ഷിണങ്ങൾ, നേർച്ചകൾ, ആത്മീയ സമ്മേളനങ്ങൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു.

സെന്റ് ആന്റണീസ് ക്നാനായ കത്തോലിക്ക പള്ളി

മതവിഭാഗം: ക്രൈസ്തവം

സ്ഥലം: ഒളശ്ശ

വിശദാംശങ്ങൾ: സെന്റ് ആന്റണീസ് ക്നാനായ കത്തോലിക്കാ പള്ളി ഒളശ്ശയിലെയും പരിപ്പ് പ്രദേശത്തെയും ക്നാനായ കത്തോലിക്ക വിശ്വാസികളുടെ പ്രധാന ആത്മീയകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. 1912 ഡിസംബർ 8-ന് ഇടയക്കാട് പള്ളി വികാരിയായിരുന്ന ഫാ. മത്തായി വട്ടക്കുളത്തിൽ പള്ളിയുടെ തറക്കല്ലിട്ടു. തുടർന്ന് താൽക്കാലിക ഓലമേഞ്ഞ ദേവാലയത്തിൽ 1912 ഡിസംബർ 25-ന് ആദ്യ വിശുദ്ധ കുർബാന അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. വിശ്വാസികളുടെ കൂട്ടായ പരിശ്രമഫലമായി പള്ളി നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. 1920 ജൂൺ 13-ന്, വിശുദ്ധ അന്തോനീസിന്റെ തിരുനാൾ ദിനത്തിൽ, ദേവാലയം ഔദ്യോഗികമായി വെഞ്ചരിക്കപ്പെട്ടു. പള്ളിയോടനുബന്ധിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും വികസിച്ചു. വിസിറ്റേഷൻ സന്യാസിനി സമൂഹത്തിന്റെ ശാഖാഭവനം ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കൂടാതെ നഴ്സറി സ്കൂൾ, തയ്യൽ പരിശീലന കേന്ദ്രം, സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ.പി. സ്കൂൾ എന്നിവ പ്രദേശത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതിക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുന്നു. 

സി എസ് ഐ സെന്റ് മാര്‍ക്സ് പള്ളി ഒളശ്ശ

മതവിഭാഗം: ക്രൈസ്തവം

സ്ഥലം: ഒളശ്ശ

വിശദാംശങ്ങൾ: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഒളശ്ശ ഗ്രാമത്തിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ക്രൈസ്തവ ആരാധനാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് സി.എസ്.ഐ. സെന്റ് മാർക്സ് ചർച്ച്, ഒളശ്ശ. മധ്യകേരള മഹായിടവകയുടെ കീഴിലുള്ള ഈ ദേവാലയം 1840-ൽ സ്ഥാപിതമായതാണെന്ന് രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് മിഷണറിയായ Rev. Henry Baker Sr. ആണ് ഈ സഭയുടെ സ്ഥാപകൻ. 1844-ൽ പാസ്റ്ററേറ്റ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഒളശ്ശ മലമുകളിലെ മനോഹരമായ പ്രകൃതി സൗന്ദര്യത്തിനിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ദേവാലയം, സി.എസ്.ഐ. സഭയുടെ പ്രാരംഭ വളർച്ചയുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയുടെ ചരിത്രവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ഈ പള്ളി, നൂറ്റാണ്ടുകളായി വിശ്വാസജീവിതത്തിന്റെയും സാമൂഹിക സേവനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. പള്ളിയുടെ പരമ്പരാഗത കേരള-കൊളോണിയൽ ശൈലിയിലുള്ള വാസ്തുവിദ്യയും മരപ്പണികളും ശ്രദ്ധേയമാണ്. പഴമയുടെ ഭംഗി നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ ദേവാലയം വിശ്വാസികൾക്കും ചരിത്രാന്വേഷകർക്കും ഒരുപോലെ ആകർഷകമാണ്. കേരളത്തിലെ സി.എസ്.ഐ. സഭയുടെ പൈതൃകവും വിശ്വാസ പാരമ്പര്യവും വിളിച്ചോതുന്ന ഒളശ്ശ സെന്റ് മാർക്സ് ചർച്ച്, ഇന്നും ആത്മീയതയുടെയും സാമൂഹിക ഐക്യത്തിന്റെയും പ്രധാന കേന്ദ്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു. 

🕌 റഹ്മാനിയ ജുമാ മസ്ജിദ്

മതവിഭാഗം: ഇസ്ലാം

സ്ഥലം: ആയ്മനം

വിശദാംശങ്ങൾ: റഹ്മാനിയ ജുമാ മസ്ജിദ് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ അയ്മനം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനടുത്തുള്ള വട്ടക്കോട്ട–കുടമാളൂർ പ്രദേശത്തെ പ്രധാന മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. കുടമാളൂർ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ മസ്ജിദ് പ്രദേശവാസികളുടെ മതപരവും സാമൂഹികവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. മസ്ജിദിൽ ദിവസേന അഞ്ച് നേരത്തെ നമസ്കാരങ്ങൾ, വെള്ളിയാഴ്ച ജുമുഅ നമസ്കാരം, റമദാൻ മാസത്തിലെ പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകൾ, മതപഠന ക്ലാസുകൾ, സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ എന്നിവ നടത്തപ്പെടുന്നു. പ്രദേശത്തെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ ഐക്യത്തിനും ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്കും ഈ സ്ഥാപനം പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അയ്മനം–കുടമാളൂർ മേഖലയിലെ മതസൗഹാർദ്ദ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ മസ്ജിദ് നിലകൊള്ളുന്നത്. സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ വിവിധ മതസ്ഥാപനങ്ങളുമായി സൗഹൃദപരമായ ബന്ധം പുലർത്തിക്കൊണ്ട് സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും മസ്ജിദ് പങ്കാളിയാകാറുണ്ട്.