സ്ഥാപനഘടന
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ സ്ഥാപന ഘടന
ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ഘടകമാണ്. ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും ഭരണപരമായ സേവനങ്ങളും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വിവിധ ഘടകങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്ഥാപന ഘടനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
1. ഗ്രാമസഭ (Gram Sabha)
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വോട്ടർമാരും അംഗങ്ങളായ പൊതുസഭയാണ് ഗ്രാമസഭ.
പഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പദ്ധതികൾ, ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ബജറ്റ് നിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്ത് അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുന്നു.
പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ജനകീയ മേൽനോട്ടം ഉറപ്പാക്കുന്നു.
2. ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതി
ജനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വാർഡ് അംഗങ്ങൾ (മെമ്പർമാർ) ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഭരണസമിതി.
പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് ഭരണസമിതിയുടെ അധ്യക്ഷനാണ്.
വൈസ് പ്രസിഡന്റ് പ്രസിഡന്റിനെ സഹായിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ ചുമതല നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വികസന പദ്ധതികൾ, ധനകാര്യ കാര്യങ്ങൾ, സേവന വിതരണം എന്നിവയുടെ നയപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്നു.
3. സ്ഥിരം സമിതികൾ (Standing Committees)
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സാധാരണയായി താഴെ പറയുന്ന സ്ഥിരം സമിതികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു:
ധനകാര്യ സ്ഥിരം സമിതി
വികസനകാര്യ സ്ഥിരം സമിതി
ക്ഷേമകാര്യ സ്ഥിരം സമിതി
ആരോഗ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥിരം സമിതി
ഈ സമിതികൾ വിവിധ മേഖലകളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും ശുപാർശകൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
4. പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ്
സെക്രട്ടറിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഭരണപരവും സാമ്പത്തികവുമായ കാര്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നു.
ജനങ്ങൾക്ക് വിവിധ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നു.
ജനന-മരണ രജിസ്ട്രേഷൻ, ലൈസൻസുകൾ, കെട്ടിട നിര്മ്മാണം, പരാതി പരിഹാരം, മാലിന്യ സംസ്ക്കരണം, നികുതി ശേഖരണം തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു.
വിവിധ മേഖലകളിൽ ജനക്ഷേമ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നു.
5. നിർവഹണ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജീവനക്കാരും
സെക്രട്ടറി
അസിസ്റ്റന്റ് എഞ്ചിനീയർ
അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറി
ഘടകസ്ഥാപന ഉദ്യോഗസ്ഥര്
വില്ലേജ് എക്സ്റ്റൻഷൻ ഓഫീസർ
ജൂനിയർസൂപ്രണ്ട്
അക്കൗണ്ടന്റ്
സീനിയർ ക്ലാർക്കുമാർ
ക്ലാർക്കുമാർ
ഓഫീസ് അറ്റൻഡന്റ്
ഡ്രൈവർ
ഓവർസിയർ / എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗം
സ്വീപ്പർ
6. വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പുകളും വികസന സമിതികളും
പൊതുഭരണവും ധനകാര്യവും, കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണവും ക്ഷീരവികസനവും, പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക വികസനം, ദാരിദ്ര്യ ലഘൂകരണം, സാമൂഹ്യനീതി, ജെന്ഡറും വികസനവും കുട്ടികളുടെ വികസനവും, പട്ടികജാതി വികസനം, ആരോഗ്യം, കുടിവെള്ളം ശുചിത്വം മുതലായവ, വിദ്യാഭ്യാസം കലയും സംസ്കാരവും യുവജകാര്യം, പൊതുമരാമത്ത് (വൈദ്യുതിയും ഊര്ജ്ജവും ഉള്പ്പടെ), ജൈവവൈവിധ്യ മാനേജ് മെന്റ് കാലവസ്ഥാ വ്യതിയാനം പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം ദുരന്തനിവാരണം, തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
പദ്ധതികളുടെ രൂപീകരണത്തിലും നടപ്പാക്കലിലും സഹായിക്കുന്നു